Hoe samengestelde rente werkt — en waarom vroeg beginnen wint

Samengestelde rente in begrijpelijke taal: rente op rente, de eenvoudige formule, waarom frequentie en tijd belangrijker zijn dan het bedrag.

Samengestelde rente is de reden dat klein, gestaag sparen na verloop van tijd een groot bedrag wordt. Het is rente niet alleen over het ingelegde geld, maar ook over de al ontvangen rente — zo groeit het saldo elke periode iets sneller.

Rente op rente

Stel je spaart 1.000 tegen 5% per jaar. Na één jaar heb je 1.050. In het tweede jaar krijg je 5% over 1.050, niet over 1.000, dus 52,50 in plaats van 50. Die extra 2,50 is de samenstelling — en het rolt als een sneeuwbal: hoe langer het geld staat, hoe groter de jaarlijkse aangroei.

De formule

Voor een eenmalig bedrag geldt A = P(1 + r/n)^(nt), waarbij P het startbedrag is, r de jaarrente als decimaal, n hoe vaak per jaar rente wordt bijgeschreven en t het aantal jaren. Met de hand hoeft het zelden — de spaarcalculator doet het en verwerkt ook regelmatige maandelijkse inleg.

Waarom regelmatig inleggen telt

Elke maand een vast bedrag heeft een groot effect, omdat elke inleg zijn eigen tijd heeft om te groeien. Een bescheiden maandelijkse inleg, jarenlang volgehouden, draagt vaak meer bij aan het eindsaldo dan het startbedrag. Hoe eerder je begint, hoe meer elke euro oplevert.

Hoe vaak rente wordt bijgeschreven

Rente kan maandelijks, per kwartaal of jaarlijks worden bijgeschreven. Hoe vaker, hoe eerder eerdere rente zijn eigen rente verdient — maandelijkse samenstelling geeft bij dezelfde rente een iets hoger saldo dan jaarlijkse. Over één jaar is het verschil klein, over decennia telt het op.

Een kort voorbeeld

Begin met 1.000, leg 100 per maand in tegen 5% met maandelijkse samenstelling gedurende 10 jaar. Je legt in totaal 13.000 in, maar het saldo groeit tot ongeveer 17.240 — waarvan zo'n 4.240 verdiende rente.

De keerzijde

Bij schuld werkt samenstelling net zo tegen je als vóór je bij sparen. Ook creditcardschuld groeit met rente, en daarom is het aflossen van dure schuld vaak de beste "belegging" die je kunt doen.